Neytendur velja hollari matvæli í auknum mæli í takt við aukna heilsuvitund. Markfæði (e. functional foods) er hugtak sem nær yfir matvæli sem hafa líffræðilega virkni, umfram hefðbundið næringargildi, annað hvort sem náttúrulegur eiginleiki þeirra eða í formi viðbættra innihaldsefna. Vinsældir markfæðis hafa aukist og vísbendingar eru um að þær muni aukast enn frekar og markfæði í auknum mæli valið umfram fæðubótarefni. Samhliða þessari þróun sjá matvælaframleiðendur tækifæri í þróun hollra matvara. Omega-3 fitusýrur og D-vítamín eru efni sem eru nauðsynleg líkamanum og er þeirra gjarnan neytt í formi fæðubótarefna. Viðbót omega-3 fitusýra í matvæli er vandasöm vegna þess að þegar henni hefur verið bætt við á hún til að oxast og valda óæskilegum bragðeinkennum eins og þránun. Náttúruleg andoxunarefni hafa verið notuð til þess að hemja þránun í matvörum sem innihalda omega-3 fitusýrur. Sýnt hefur verið fram á andoxunarvirkni bóluþangs (Fucus vesiculosus) sem gerir það að áhugaverðu andoxunarefni til notkunar í markfæði með omega-3. Neytendur eiga síðasta orðið þegar kemur að velgengni nýrrar matvöru og því er viðhorf þeirra til viðbótar innihaldsefnanna í réttina mikilvægur mælikvarði á hvort markaðssetning slíkra vara sé líkleg til árangurs.
Verkefnið fjallaði um vöruþróun tilbúinna rétta, bæði fisk- og grænmetisrétta, með viðbættum omega-3 fitusýrum og D-vítamíni. Blanda fiskolíu og ólífuolíu sem innihélt hátt hlutfall omega-3 fitusýra og D-vítamíns var notuð í rannsókninni. Þangextrakt unnið úr bóluþangi (F. vesiculosus) var einnig notað og áhrif þess á fituoxun og skynræna eiginleika voru metin. Olíunni var bætt í réttina í magni sem leyfir heilsufullyrðingar á umbúðum samkvæmt evrópskum reglugerðum (amk. 40 mg eikósapentaensýru EPA og dókósahexaensýru DHA í 100 g og 100 kcal). Áhrif olíublöndu og þangextrakts í tilbúnum réttum á skynræna eiginleika voru könnuð með skynmati þar sem þjálfaður hópur dómara mat útlit, lykt, bragð og áferð réttanna. Skynmatsþættir eins og lykt og bragð af fiskolíu, þráa, heyi, og áferðarþættir eins og þykkt voru metnir. Ennfremur var stöðugleiki réttanna kannaður með því að efnagreina þætti sem benda til þránunar olíu. Peroxíðmæling var notuð til þess að greina upphafsstig oxunar en TBARS (thiobarbituric acid reactive substances) til þess að meta síðari stig. Munur milli framleiðsluaðferða var skoðaður þar sem hitameðhöndlun var breytileg og þangextrakti bætt í réttina. Þránunarmælingar voru framkvæmdar fyrir og eftir hitun í ofni. Stöðugleiki réttanna m.t.t. örveruvaxtar var mældur yfir geymslutímabilið. Tveir réttir, fisk- og grænmetisréttur voru notaðir til að kanna viðhorf neytenda til slíkra rétta og áhrif fullyrðinga á upplifun þeirra. Þátttakendum var skipt í tvo hópa af handahófi og fékk annar þeirra rétti með heilsufullyrðingum á umbúðum en hinn rétti með hefðbundnum umbúðum. Þátttakendur sóttu réttina á Matís, matreiddu þá heima hjá sér og svöruðu spurningakönnunum á netinu.
Niðurstöður bentu til þess að viðbót olíublöndunnar yki ekki óæskileg bragðeinkenni líkt og fiskolíubragð og þráabragð. Ólífuolíubragð og lykt var marktækt meira í réttum með viðbættri olíublöndu og fylgni var milli viðbótar þangextrakts og ákveðinna lyktar og bragðeinkenna, litar, og þykktar réttanna. Niðurstöður þránunarmælinga leiddu ekki til skýrrar niðurstöðu og var samanburðarhópur án olíublöndu sitt á hvað hærri eða lægri en olíubættir sýnahópar. Ekki var hægt að sýna marktækt fram á mun milli hitameðhöndlunar á þránun réttanna. Þránun var óveruleg í öllum tilfellum yfir geymslutímann samkvæmt skynmati. Viðbót þangextrakts í réttina hafði ekki áhrif á þránunarmælingar fyrir hitun en eftir hitun í ofni hindraði það aukningu eins efnavísis fituoxunar (TBARS). Skynmat og örverumælingar sýndu að geymsluþol rétta með viðbættri olíublöndu var sambærilegt við geymsluþol hefðbundinna rétta.
Þátttakendum neytendakönnunarinnar líkaði vel við fiskréttinn og voru þeir mjög jákvæðir gagnvart viðbót omega-3 og D-vítamíns í tilbúna rétti. Heilsufullyrðingar á umbúðum grænmetisréttsins höfðu jákvæð áhrif á upplifun þátttakenda og juku þær marktækt hversu vel þeim líkaði varan og það verð sem þeir voru tilbúnir að greiða fyrir vöruna.
Niðurstöður rannsóknarinnar sýna fram á að auðgun tilbúinna rétta með omega-3 fitusýrum og D-vítamíni er vel möguleg, bæði hvað varðar tæknilega eiginleika réttanna og viðtökur neytenda. Rannsóknir á þangextrakti sem innihaldsefni í tilbúna rétti munu nýtast til áframhaldandi vöruþróunar.
