Verðmætaaukning hliðarafurða frá garðyrkju

Heiti verkefnis: Verðmætaaukning hliðarafurða frá garðyrkju

Samstarfsaðilar: Bændasamtök Íslands & Orkídea

Rannsóknasjóður: Matvælasjóður

Upphafsár: 2022

Þjónustuflokkur:

Aðrir þjónustuflokkar

Tengiliður

Eva Margrét Jónudóttir

Sérfræðingur

evamargret@matis.is

Verkefni þessu er ætlað að leita leiða til þess að nýta hliðarafurðir úr garðyrkjuframleiðslu til aukinnar verðmætasköpunar og jafnframt minnka sóun í grænmetisframleiðslu.

Verkefnið gengur út á að velja ákjósanlegar nýtingarleiðir fyrir mismunandi hliðarafurðir frá garðyrkju, m.a. það sem fellur til við afblöðun tómat- og gúrkuplantna, blöð af útiræktuðu grænmeti eins og blómkáli og spergilkáli, auk blaða og stilka úr blómarækt. Auk þess á að skoða grundvöll fyrir bættri nýtingu á annars flokks vörum og umframmagni af gulrófum og kartöflum.  Skoðaðir verða möguleikar á að vinna lífefni og lífvirk efni úr völdum lífmassa með það að markmiði að nýta sem innihaldsefni í nýjar verðmeiri afurðir. Hér má nefna trefjar, andoxunarefni og örveruhemjandi efni til að auka geymsluþol matvæla og vinnsla á bragðefnum. Mikilvægt er huga að því að neysla á hliðarafurðum sé örugg og verður það gert með hættugreiningu á hráefnunum auk efna- og örverumælinga á lykilafurðum.

Niðurstöður verkefnisins verða nýttar til þess að: 

1) Fá upplýsingar um helstu hættur sem gætu falist í nýtingu hliðarafurða og meta annmarka við nýtingu þeirra.

2) Þróa innhaldsefni og/eða matvæli úr völdum hliðarafurðum grænmetisframleiðslu.

3) Einangra lífefni og lífvirk efni úr völdum hliðarafurðum sem nota má sem innihaldsefni í matvæli, fæðubótarefni eða snyrtivörur.

4) Útbúa leiðbeiningar til að bæta nýtingu, draga úr sóun og auka verðmæti garðyrkju.

Verkefnið mun stuðla að sjálfbærni grænmetisgeirans á Íslandi og aðstoða við þróun hans í tengslum við aukna verðmætasköpun, ný atvinnutækifæri og nýjungar. Meginmarkmið verkefnisins er að auka virði grænmetisframleiðslu, bæta nýtingu og auka sjálfbærni.