GIANT LEAPS verkefninu lýkur: fjögurra ára rannsókn á sjálfbærni nýpróteina

Birgir Örn Smárason

Research Group Leader

birgir@matis.is

Þann 25. júní hélt GIANT LEAPS verkefnið lokaráðstefnu sína í Brussel og markaði hún lok fjögurra ára rannsóknarverkefnis innan Horizon Europe. Markmið verkefnisins var að auka þekkingu og ryðja úr vegi helstu hindrunum fyrir umskiptum Evrópu yfir í sjálfbærari próteingjafa. Ráðstefnan, sem haldin var í Brussel í samstarfi við VALPRO Path verkefnið, leiddi saman um 200 vísindamenn, fulltrúa atvinnulífsins og stefnumótandi aðila.

Þrír starfsmenn Matís sóttu ráðstefnuna: Birgir Örn Smárason, Margrét Geirsdóttir og Laura Malinauskaite.

Birgir flutti erindi um sjálfbærni sem kallaðist  „What does it take to know if an Alternative Protein is Sustainable? Lessons from Four Years of Integrated Assessment“. Erindið dró saman þá vinnu sem Matís leiddi í verkefninu um samþætt sjálfbærnimat á framleiðslu og notkun nýpróteina. Matís ásamt samstarfsaðilum þróaði aðferðafræði sem nær yfir umhverfis-, efnahags- og félagsleg áhrif, ásamt greiningu á loftslagsþoli, líffræðilegri fjölbreytni og hringrás.

Margrét flutti erindi um vinnslu og framleiðslu, þar sem hún ræddi skynrænar og hagnýtar áskoranir nýpróteina: „Exploring Solutions to Sensory and Functional Challenges in Alternative Proteins.“

Matís leiddi vinnupakka 5, Sjálfbærni- og loftslag, í gegnum allt verkefnið. Metin voru sjálfbærniáhrif af framleiðslu og notkun fababauna, linsa, hafra, kínóa, repju, krybba, örþörunga, bakteríupróteins og frumuræktað kjöt. Ein helsta niðurstaðan var sú að enginn einn próteingjafi skarar fram úr á öllum sviðum: hver þeirra hefur sína kosti og galla og umhverfislegur ávinningur er ekki sjálfgefinn. Vinnslustig (hversu mikið varan er unnin), orkunotkun og forsendur hringrásar hafa öll áhrif á lokaútkomuna. Verkefnið stóð frá september 2022 til ágúst 2026 með 34 samstarfsaðilum frá 20 löndum. Þetta er eitt umfangsmesta sjálfbærnimat á nýpróteinum sem framkvæmt hefur verið til þessa, og hafa nú þegar verið birtar nokkrar vísindagreinar um efnið og fleiri á leiðinni.

Scroll to Top